In de meeste sectoren blijft het kwakkelen

De groothandel, industrie en transportsector kunnen na een krimp dit jaar in 2013 weer een lichte groei tegemoet zien. De horeca en de detailhandel blijven ook volgend jaar onder druk staan door de dalende koopkracht. De bouwsector laat dit jaar van alle sectoren de grootste krimp zien en de gematigde economische verwachtingen voor volgend jaar zorgen ook voor 2013 nog niet voor herstel, al lijkt de bodem wel in zicht. Invoering van het sociaal leenstelsel in september 2014 kan de toestroom van studenten in het hoger onderwijs in 2013 kortstondig laten toenemen.

Kortstondige toename instroom hoger onderwijs

Door demografische ontwikkelingen krimpt de onderwijssector weer voor het eerst sinds 1994. Studentenaantallen in basis- en voorgezet onderwijs nemen af. Vooralsnog groeit het aantal deelnemers in het hoger onderwijs (HBO en WO). De invoering van het sociaal leenstelsel per september 2014 voor nieuwe studenten kan in 2013 voor een kortstondige extra instroom leiden. Door het streven naar een kleinere compactere overheid is het aantal ambtenaren sterk gedaald en ligt in 2012 4% lager dan in 2010. De volumegroei in de zorg zet met 3,5% dit jaar en 3,0% in 2013 door. Deze verwachte afnemende groei wordt deels veroorzaakt door een kleinere toename van het aantal medische verrichtingen door ziekenhuizen.

Dalende volumes in horeca en detailhandel

Dit en volgend jaar daalt het volume in de horeca. Door de afnemende koopkracht geeft de consument minder uit. Ondanks de teruglopende omzetten geeft een toenemend aantal horecaondernemers door duurdere inkoopkosten, accijnsverhogingen en de btw-verhoging aan de prijzen te (moeten) gaan verhogen. Opvallend is dat ook het aantal bedrijven dat juist de prijzen wil verlagen is toegenomen. Door lagere prijzen proberen zij nieuwe klandizie te trekken, met verder dalende marges als gevolg. Positief voor de horeca is wel dat het aantal buitenlandse gasten in 2012 met bijna 4% stijgt. In de detailhandel weten alleen de supermarkten nog omzetstijging te realiseren, welke echter dit jaar voor een groot deel door prijsstijgingen wordt gerealiseerd. Bij non-foodwinkels daalde het volume met bijna 5% in de eerste acht maanden van dit jaar ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Vooral meubelzaken en dergelijke hebben het door de vastgelopen woningmarkt zwaar. Ook voor 2013 verwacht ING nog een krimp in de detailhandel.

In 2013 weer lichte groei in exporterende sectoren

De transportsector, industrie en de groothandel moeten het momenteel van de internationale handel hebben. De aanhoudende problemen in de Eurozone en de Chinese groeivertraging zorgen er echter voor dat ook hier de groei momenteel  beperkt is. Het transport over de weg heeft last van de afnemende consumentenbestedingen en de malaise in de bouw. Zeehavens houden dit jaar een lichte groei vast. Voor transport, groothandel en de industrie verwachten we voor volgend jaar wel weer een lichte groei. In de landbouw groeien de volumes zowel dit als volgend jaar, tegenvallende oogsten in het buitenland laten daarbij de prijzen stijgen van onder andere groenten en fruit. In de veehouderij drukken hogere voerkosten de rendementen.

De bouw blijft het zorgenkindje

In de bouw blijft het tegen zitten. De bouwproductie krimpt in 2012 met meer dan -7% waardoor de productie bijna 20% lager ligt dan op de top in 2008. De bodem lijkt echter wel in zicht. Zo daalde het bouwvolume in augustus met nog slechts -0,1% (m.o.m.). De gematigde economische  verwachtingen voor 2013 zorgen ervoor dat de bouwsector ook volgend jaar nog niet op herstel kan rekenen. Ook zakelijke dienstverleners hebben, wel in veel minder mate, last van de economische krimp dit jaar. Zo kampen uitzenders met een afnemende vraag naar personeel. In 2013 wordt in de zakelijke dienstverlening wel een lichte groei verwacht vooral gedragen door de IT-sector.

Het volledige rapport is voor leden en geassocieerde bedrijven down te loaden vanaf het afgeschermde gedeelte.

Bron: ING, 1 november 2012