Nog geen groei in meeste sectoren

Alle sectoren blijven in 2013 last houden van beperkte afzetmogelijkheden in binnen- en buitenland. De groothandel, transportsector en industrie vertonen door een zwakke vraag vanuit Europa in 2013 nog geen groei. De volumes in de detailhandel en de horeca blijven onder druk staan door een consument waarvan de koopkracht daalt. De bouw krimpt ook in 2013 en de tijdelijke btw-verlaging op onderhoud lijkt hieraan nauwelijks enig tegenwicht te bieden.

Groei blijft uit in exporterende sectoren
De zwakke vraag vanuit Europa zet druk op de productie in de industrie. Zo daalde de gemiddelde dagproductie in de eerste twee maanden van dit jaar. Naar verwachting krimpt de industriële productie in geheel 2013 met 0,5%. De marges blijven daarbij onder druk staan, al geven dalende grondstofprijzen wel een beetje lucht. Doordat de afzet niet stijgt blijft er met name in de chemie, rubber, kunststof en grafische industrie een situatie van overcapaciteit bestaan. Ook de groothandel en de transportsector lijden onder de zwakke buitenlandse vraag maar kunnen naar verwachting in 2013 een krimp nog net ontlopen. Een nulgroei voor de groothandel is echter zeer mager in vergelijking met een gemiddelde volumetoename van 2,8% in de periode 2005-2012. Zowel het volume in het luchtvervoer als de containeroverslag in de Rotterdamse haven laat ten opzichte van een jaar geleden wel een vlakke lijn zien. Overcapaciteit blijft een probleem bij het vervoer over water. In de binnenvaart zijn de prijzen begin dit jaar opnieuw gedaald en in de zeevaart staan de tarieven ook weer onder druk, terwijl halverwege dit jaar opnieuw grotere containerschepen in de vaart worden gebracht.

Horeca en detailhandel wederom in de min
Voor de horeca en detailhandel is 2013 opnieuw een jaar van krimp. Ondanks dat consumenten de laatste maand iets minder pessimistisch zijn, is het niet te verwachten dat zij binnenkort de portemonnee flink trekken en daarmee de kassa's laten rinkelen in winkels, cafés en restaurants. De dalende koopkracht, de hard oplopende werkloosheid en het vooruitschuiven van (eventuele) bezuinigingen houden consumenten terughoudend. Vooral de non-food ondervindt hiervan de gevolgen maar ook in supermarkten is inmiddels de volumegroei minimaal. Omzetstijgingen worden nog behaald door hogere prijzen van met name groente en fruit. In de horeca is er nog wel flinke groei van toeristen uit onder andere China en Japan. Hun bijdrage aan de verwachte groei van het aantal buitenlandse bezoekers is echter beperkt waardoor het totale aantal buitenlandse bezoekers aan Nederland hierdoor nauwelijks extra toeneemt.

Zakelijke dienstverlening volgt conjunctuur
De vraag naar zakelijke diensten daalt door zowel minder opdrachten uit het bedrijfsleven als van de overheid. Daarnaast daalt de vraag door structurele veranderingen als toenemende automatisering. Door de verscheidenheid is de volumeontwikkeling in de zakelijke dienstverlening ongeveer even groot als in het totale Nederlandse bedrijfsleven.

Bouw blijft krimpen
De bouw laat ook in 2013 weer de grootste krimp van alle sectoren zien. Door de hoge kantorenleegstand en overcapaciteit bij bedrijven is er weinig behoefte aan uitbreiding van bedrijfspanden. De vastzittende woningmarkt houdt de woningbouw stevig in zijn greep. Ook de eerste signalen van het tijdelijk verlaagde btw-tarief op arbeid voor onderhoud en herstel lijken tot weinig extra werkzaamheden te leiden.

Zorg blijft groeien binnen de publieke sector
In de publieke sector dalen de volumes bij de overheid en in het onderwijs. Door het streven naar een compactere overheid daalde het aantal ambtenaren in 2012 met 4%. In het onderwijs daalt het volume door onder andere afnemende leerlingenaantallen op basisscholen en in het mbo. Daartegenover staat nog wel een toename van het aantal studenten in het hoger onderwijs. Ondanks bezuinigingen zet de volumegroei in de zorg door.

Bron: ING Economisch Bureau, 29 april 2013