Hijsen en heffen op bouwplaatsen gemiddeld genomen veilig

Uit inspecties in de bouw gericht op veilig hijsen en heffen met hijskranen blijkt dat er bij ruim de helft van de bezochte bouwlocaties sprake was van overtredingen. Van de geconstateerde overtredingen had ongeveer 40% betrekking op het ontbreken van keuringsbewijzen en deskundigheidscertificaten.

Inspectieresultaten

In het najaar van 2012 heeft de Inspectie SZW 266 bouwlocaties bezocht waar hijskranen aanwezig waren. De doelstelling van deze inspecties was het verbeteren van de naleving van de Arbo-regels en het voorkomen van ongevallen.
Bij 121 inspecties (45,5%) bleek alles in orde te zijn. Bij 145 inspecties (54,5%) was er sprake van 206 overtredingen en heeft de Inspectie opgetreden.

Bij 24 inspecties (9%) gaven inspecteurs opdracht om de werkzaamheden te staken vanwege ernstig gevaar voor personen. Het ging hier om het niet juiste gebruik van de hijskraan en andere arbeidsmiddelen.
Ongeveer 40% van de overtredingen hing samen met keurings- en bekwaamheidseisen. Voor het veilig werken met hijskranen en hijsgereedschappen moeten deze periodiek gekeurd worden. De vaardigheden van een kraanmachinist moeten op peil blijven en zij moeten o.a. een geldig certificaat van deskundigheid kunnen tonen. De administratie moet op orde zijn om daar goed zicht op te kunnen houden.
Er is vijf keer een boeterapport opgemaakt omdat de machinist niet in het bezit was van een certificaat van deskundigheid.

Samenwerking met de branche 

De resultaten van het inspectieproject zijn besproken met de Vereniging Verticaal Transport, (VVT). De VVT heeft toegezegd de inspectieresultaten binnen haar organisatie te bespreken en aandacht te vragen voor het goed op orde houden van de administratie. Ook gaat de VVT bekendheid geven aan de wettelijke bepaling dat ook bij de inhuur van een kraanmachinist en kraan de verantwoordelijkheid bij de inhuurder, dus de (hoofd-)aannemer ligt. Ook de uniformiteit en erkenning van (Europese) certificaten staat bij de VVT uitdrukkelijk op de agenda.

De Inspectie zal de controle op het veilig gebruik van hijs- en hefwerktuigen op de bouwplaats voortzetten binnen de bouwplaatsinspecties.

Meer informatie

Factsheet Veilig hijsen op de bouwplaats | 2013 | pdf-document  | 147 kB 

Bron: SZW, 9 september 2013 

Commentaar VVT 

Hoewel de cijfers zouden kunnen duiden op het slecht presteren van de bedrijven die met hijskranen werken, betreft het voornamelijk administratieve afwijkingen die later konden worden aangetoond. Verder bleek een aantal bedienaars van kranen niet in het bezit van een TVCT certificaat van vakbekwaamheid terwijl men wel een hijskraan aan het bedienen was. Hier is in de praktijk echter eenvoudig op te controleren door opdrachtgevers. In dit kader is het echter wel van belang dat men goed weet wanneer een TVCT certificaat van vakbekwaamheid verplicht is.

Machinisten van hijskranen die gebruikt worden in de bouw, moeten boven een hijscapaciteit van 10tm (tonmeter) in het bezit zijn van een certificaat van deskundigheid. Onduidelijkheid bestaat vooral nog bij het gebruik van hijskranen met een hogere capaciteit maar die worden afgesteld en begrensd tot net beneden de 10tm. Bij gebruik van autolaadkranen is met name het feitelijke gebruik van belang dat het verschil bepaalt tussen (daadwerkelijk) laden en lossen of hijsen op een bouwplaats.

De VVT adviseert dat iedereen die een hijskraan bedient een TVCT certificaat van vakbekwaamheid zou moeten bezitten. Ongevallen door verkeerd gebruik van een hijskraan gebeuren immers ook met kranen met een capaciteit van minder dan 10tm en niet alleen op bouwplaatsen.

De sector scoort volgens de VVT met deze nuancering gewoon goed bij deze controle. Desondanks zal de VVT geen genoegen nemen met deze nuancering. Zij zal ernaar blijven streven dat ook de administratie rondom het gebruik van kranen en hijsmiddelen in orde is.

Bron: VVT, 17 september 2013