Veel sectoren profiteren van hoge groei bouwproductie

Alle Nederlandse bedrijfssectoren groeien in 2015 en 2016. Vooral de bouwproductie herstelt dit jaar met zes procent flink en dit werkt positief uit op andere sectoren zoals de groothandel, het wegtransport en de binnenvaart. Ook de zakelijke dienstverlening groeit dit en volgend jaar stevig door. De detailhandel en horeca profiteren van toenemende koopkracht en vertrouwen onder consumenten. Door de afkoeling van opkomende economieën blijft de groei van de industrie gematigd.

Uitzenders voorop bij zakelijke dienstverleners
De volumes in de zakelijke dienstverlening nemen dit jaar snel toe. Uitzenders lieten in de eerste jaarhelft de hoogste omzetgroei zien (11%). De sector profiteert van de steeds breder gedragen economische groei, waarbij bedrijven vaker hun diensten inschakelen. De ICT-sector groeit sterk en plukt de vruchten van de voortgaande digitalisering waarbij cloud computing nog altijd een belangrijke drijfveer is. Accountants en advocaten blijven wel achter doordat steeds meer werkzaamheden van hen gedigitaliseerd worden.

Enorme groei in bouw
Door de aantrekkende woningmarkt is het momenteel één en al woningbouw wat de klok slaat in de bouw. De beëindiging van het lage btw-tarief zorgde in juli wel voor een lichte terugval van de volumes maar voor geheel 2015 verwacht ING Economisch Bureau een groei van zes procent. In de utiliteitsbouw en de infrasector is het herstel nog beperkt.

Horeca: Vooral groei bij hotels en restaurants
De horeca profiteert van het toenemende vertrouwen bij consumenten. Sinds medio 2013 is ieder kwartaal sprake geweest van volumegroei, vooral bij hotels en restaurants. Het vooruitzicht voor 2016 is ook goed door verder herstel van de koopkracht maar boet wel iets in na twee jaren van forse stijging. Door de groei in de sector ontstaan er meer vacatures. In de eerste twee kwartalen van 2015 stonden ruim 11.000 vacatures open ten opzichte van 9.000 in het eerste helft van 2014.

Overall positief beeld detailhandel
In de detailhandel stijgt het volume naar verwachting in 2015 en 2016 met twee procent Net als bij de horeca helpt het toenemende optimisme onder consumenten. Zo bereikte het consumentenvertrouwen in oktober het hoogste niveau in ruim acht jaar tijd. De verkopen van non-food winkels zijn nog wel wisselvallig. De omzetontwikkeling in augustus was negatief na twee maanden van groei. Dit komt waarschijnlijk door het in deze maand bovengemiddelde warme weer. De verwachting is dat de volgende maanden weer groei vertonen.

Binnenlandse vraag laat transport bloeien
Door de toenemende consumptie maken wegtransporteurs een opleving door. De groei in de bouw geeft een extra zet doordat circa een kwart van het wegtransport hieraan gelinkt is. Ook de binnenvaart ziet de vracht toenemen door de aantrekkende bouwvolumes. Logistieke dienstverleners blijven opereren in een groeisegment waar naast autonome groei ook kansen zijn door uitbesteding (van bijvoorbeeld e-commerce afhandeling).

Groothandel: volumes in de plus, omzetgroei nihil
Het grootste deel van de groothandel kent momenteel een goed groeiperspectief. Het volume stijgt maar de overall omzetontwikkeling is dit jaar vrijwel nihil. Door de lage olieprijzen lijdt de dominante oliehandel dit jaar fors omzetverlies (bijna een kwart). Daar staan flinke groeicijfers voor de handel in bouwmaterialen en ICT apparatuur tegenover.

Agrarische sector: vooral zuivelproductie stijgt
De agrarische productiegroei komt dit jaar naar verwachting uit op circa 1,5%. Vooral de productie van de zuivelsector blijft sinds de afschaffing van de melkquota in april hoog. De melkaanvoer in september was ruim 9% hoger dan een jaar eerder. De melkprijs is na een moeilijke zomer over haar dieptepunt heen en is zich aan het herstellen. Voor uien en aardappelen zullen de productievolumes dit seizoen vrijwel gelijk uitpakken als vorig seizoen.

Industrie: last van terugval opkomende economieën
In het tweede kwartaal 2015 werd de hoogste industriële productie gedraaid in ruim vier jaar tijd. Nu de economische groei in de opkomende markten wat tegenvalt, maakt het productieniveau een meer zijwaartse beweging. In de machinebouw neemt de productie zelfs wat af. Terwijl deze sector eerder leek af te stevenen op een recordjaar. Ook toeleveranciers aan de Duitse industrie, die relatief sterk is verbonden met landen als China, Rusland en Brazilië, hebben indirect last van deze afzwakkende economische groei. De verwachte groei voor de industriële productie is voor zowel 2015 en 2016 1,5%, mede omdat de binnenlandse vraag goed draait.

Overheid: loonsverhoging voor ambtenaren
Over 2015 en 2016 zorgt het cao-akkoord, na een jarenlange nullijn, voor een loonstijging van vijf procent voor overheidspersoneel. Enkele meevallers van Prinsjesdag leveren lagere overheden structureel meer inkomsten op. Dit biedt enig tegenwicht voor de bezuinigingen die zij moeten blijven doorvoeren om de financiën onder controle te houden.

Onderwijs: licht stijgende volumes
De structurele daling van het totale aantal leerlingen en studenten in het onderwijs zet door. Dit drukt de volumegroei die in deze sector door extra investeringen wel weer iets aantrekt. Het effect van het nieuwe leenstelsel op de instroom van nieuwe studenten is niet eenduidig. Het aantal HBO-inschrijvingen is met 6,5% gedaald, terwijl het aantal WO-ers dit collegejaar met 1,5% is gestegen.

Zorg: meevallende bezuinigingen
De effecten van beheersmaatregelen in de zorg bleken op Prinsjesdag minder sterk dan verwacht. Er wordt minder bezuinigd bij verpleeghuizen en wijkverpleging. Desondanks zullen de zorgvolumes in 2016 naar verwachting niet groeien. De zorg was tot 2012 nog een echte banenmotor in een verder kwakkelende economie. Dit beeld is inmiddels omgekeerd. Het aantal zorgbanen is de afgelopen twee jaar met bijna vier procent gekrompen, terwijl de totale werkgelegenheid met een half procent is gestegen.

Bron: ING Economisch Bureau, 5 november 2015

N.B.: Het volledige document is te vinden op het besloten gedeelte van de website van de VVT. Nadat u bent ingelogd navigeert u naar Ledeninformatie en kiest u voor het submenu ledenpublicaties derden.